Садык Шер-Нияз кыргыз боз үйүнүн принцибинде жеңил үйлөрдү куруунун жаңы технологиясын иштеп чыгып, патенттеди

Кыргызстандын Франциядагы элчиси жана КРнын ЮНЕСКО боюнча БУУдагы туруктуу өкүлү, кинорежиссёр, продюсер жана алгачкы билими боюнча техник Садык Шер-Нияз жеңил конструкциялардан — моноблоктордон — үй куруунун жаңы технологиясын иштеп чыгып, патенттеди.

АКИpress агенттигине берген маегинде ал бул технология ЛСТКга (жеңил болоттон жасалган жука конструкциялар), СИП-панелдерге (структуралык-изоляциялык панелдер) жана фин, канадалык курулуш ыкмаларына альтернатива экенин айтты.

Курулуш идеясы кыргыздын боз үйүнүн архитектуралык философиясынан шыктанган.

«Биздин боз үй — миңдеген жылдар бою практикада өзүнүн бекемдигин далилдеген эң туруктуу конструкция», — деп белгилейт Шер-Нияз.

Жеңил үй абдан кыска мөөнөттө Lego конструктору сыяктуу жыйналат. Курулуш аба ырайына көз каранды эмес, демек сезонго да байланышпайт. Ошол эле учурда конструкциянын ичин дээрлик каалаган жылуулоочу материалдар менен толтурууга же изоляциялоого мүмкүнчүлүк бар.

«Бул — бат курулуучу үйлөрдүн жаңы технологиясы. Бүгүнкү күндө биз турак жай курууга өтө көп убакытты жана каражатты коротуп жатабыз — демек, курулуш маданиятын түп-тамырынан өзгөртүүгө убакыт келди. Заман өзгөрүп жатат, биз технологиялык доорго кадам таштадык. Баары ылдам өнүгүп жаткан шартта коом да, биз да дүйнө менен кошо өзгөрүшүбүз керек. Ошондуктан үй куруунун жаңы философиясын — рационалдуу, тез жана экономикалык жактан пайдалуу жолун калыптандыруу маанилүү», — дейт Шер-Нияз.

Кирпичтен курулган үйлөргө салыштырмалуу бул технология дубалдарды гана эмес, жалпы курулуш чыгымдарын да кыскартат. Үйдүн жеңил салмагы пайдубалга түшкөн жүктү азайтып, фундаментке кеткен чыгымды 30–40%га чейин кыскартууга мүмкүнчүлүк берет.

Мындан тышкары, чатыр жагынан да үнөмдөлөт: геометриялык жактан так форма даяр инженердик чечимдерди — «бизнеске даяр» чатырларды — колдонууга шарт түзөт. Мындай чатырлар тезирээк жана так орнотулат.

Чатырды ушундай ыкмада куруу технологиясы АКШда жана Орусияда кеңири колдонулат. Ал эми бизде бул рынок али жакшы өнүккөн эмес: көп учурда даяр стропильдик фермалардын ордуна кирпич же колдо жасалган ыкмалар колдонулат. Мунун айынан үйлөр көп учурда түз эмес болуп, чатырды орнотуу татаалдашат.

Моноблоктордон салынган бир кабаттуу үйлөрдү, гараждарды, чарбалык курулуштарды жана сарайларды конструктор сыяктуу жыйноого болот. Жеңил блоктор, тегиз туташкан бөлүктөр жана жогорку ылдамдыктагы монтаж бир адамга эле бригадасыз жана татаал шаймандарсыз дубал тургузууга мүмкүндүк берет.