Ташиев кеткенден кийин кыргыз футболун ким жетектейт?

Мамлекеттик коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин төрагасы жана Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары кызматтарынан тышкары, Камчыбек Ташиев Кыргыз футбол союзуна да жетекчилик кылып келген жана азыр да анын президенти болуп эсептелет. Генералдын уулу менен кызы “чоң” футболдо ойнойт, ал өлкөдө «Барселона» академиясын ачууга көмөктөшкөн жана жалпысынан футбол коомчулугу үчүн таасирдүү колдоочу болуп келген.

Ошондуктан анын мамлекеттик кызматтан кеткенинен кийин Камчыбек Ташиев футбол тармагынан да кетеби, Кыргыз футбол союзу жана ага караштуу түзүмдөрдүн тагдыры кандай болот деген мыйзам ченемдүү суроо жаралды, деп жазат 24.кж басылмасы.

Азырынча өзгөрүү жок

Кыргыз футбол союзу өлкөнү FIFA жана AFC уюмдарында өкүлчүлүк кылат, эл аралык гранттарды бөлүштүрөт жана инфраструктуралык долбоорлорду көзөмөлдөйт. Башкача айтканда, бул жөн гана спорттук уюм эмес, бюджеттик каражаттарды, кыймылсыз мүлктү жана эл аралык байланыштарды башкарган ири түзүм.

Учурда Кыргыз футбол союзунун президенти болуп Камчыбек Ташиев калууда. Уюмдун түзүмүндө да өзгөрүүлөр жок.

Камчыбек Ташиев Кыргыз футбол союзунун башчысы болуп 2024-жылдын февралында шайланган. Бул кызмат шайлоо жолу менен аныкталат. Чечим конгресстин жыйынында кабыл алынат. Аткаруу комитети өз алдынча эч кимди кызматтан ала албайт. Анын милдети — жылына кеминде бир жолу конгресс чакыруу. Конгресске футбол лигаларынын, клубдардын, аймактык ассоциациялардын жана футболго тиешеси бар башка түзүмдөрдүн өкүлдөрү кирет. Дал ошол конгресс төраганы шайлайт же кызматтан чакыртып алат.

Уставга ылайык, Камчыбек Ташиевдин КФС төрагасы катары ыйгарым укуктары 2026-жылдын апрель айында, башкача айтканда эки айдан кийин аяктайт. Ал кайра шайланабы же союзга жаңы жетекчи келеби — бул азырынча ачык суроо. Экс-ГКНБ төрагасы бул жагдай боюнча азырынча комментарий бере элек жана келечек пландары тууралуу ачык билдирүү жасаган эмес. Башка футбол функционерлери да божомол айтуудан карманышууда.

Негизги кооптонуулар

Кадрдык маселеден тышкары, футбол коомчулугун стадиондордун, машыгуу базаларынын, академиялардын жана аймактык долбоорлордун тагдыры да тынчсыздандырууда.

Акыркы жылдары Кыргызстанда футбол көп жагынан таасирдүү жеке долбоор катары өнүгүп келген. Курулуш иштерин жүргүзүү, реконструкциялоо, ресурстарды бөлүштүрүү КФС жетекчисинин саясий салмагы менен байланыштуу болуп келген. Ал жөн гана УКМКнын башчысы эмес, президентке жакын адам, элита да, жөнөкөй жарандар да аны мамлекеттеги экинчи адам катары кабылдап келишкен.

Албетте, Камчыбек Ташиев кызматтан кеткенден кийин профессионалдык футбол чөйрөсүндө каржылоонун көлөмү, каражат бөлүүнүн ыргагы, артыкчылыктар, бюджеттердин кайра бөлүштүрүлүшү жана айрым долбоорлордун токтоп калышы мүмкүн деген кооптонуу пайда болду.

КФСтин өзүндө болсо бардык футболдук объектилер жана командалар мурдагыдай эле иштеп жатканын билдиришүүдө. Система туруктуу иштеп, олуттуу өзгөрүүлөр болбогону айтылууда. Спорт жетекчилери Кыргыз Республикасынын президентинин 2026–2034-жылдары футболду өнүктүрүү тууралуу жарлыгына шилтеме кылышууда.

Алардын айтымында, бул документ тармакка мамлекеттик деңгээлде стратегиялык колдоо көрсөтүүнү бекемдеп, системалуу каржылоону жана инфраструктураны модернизациялоону улантуу ниетин тастыктайт. Жарлыкка ылайык, кошумча улуттук программа да бекитилген.

Союз бул жарлыкты күтүлбөгөн өзгөрүүлөрдөн сактай турган кепилдик катары баалап жатат. Футбол чөйрөсүндө ошондой эле элита сүйгөн спорт түрү катары футболго карата мамиле өзгөрбөйт деген үмүт бар.

Футбол — баарынан жогору

Тарыхый жактан караганда, жетекчилердин спортко болгон кызыгуусу көп учурда чиновниктер менен бизнес өкүлдөрүнүн да сүйүктүү ишине айланат. Мисалы, 1990-жылдары КМШ өлкөлөрүндө бийлик өкүлдөрү чоң теннис менен алектенишкен. Чоң теннисти Аскар Акаев, Нурсултан Назарбаев, Борис Ельцин ойношкон.

Бүгүнкү күндө теннис экинчи планга чыгып, ордун командалык спорт түрлөрүнө берди. Россия менен Беларусияда — хоккей. “Түнкү хоккей лигасында” Владимир Путин менен Александр Лукашенко да ойношот. Кыргызстанда болсо президент өзү футбол ойногондуктан, дал ушул спорт түрү өзгөчө популярдуулукка ээ болду.

Футбол функционерлери жетекчинин сүйүктүү спорту болгондугу бул тармак үчүн чоң артыкчылык деп эсептешет жана Камчыбек Ташиевдин кызматтан кетишинен улам футболго болгон көңүл буруу азайбайт деген ишенимде.