Мас абалда унаа башкарган айдоочунүн күбөлүгүнөн ажыратуу, айып пул салуу, абакка камоо маселеси каралууда

Жогорку Кеңеш 15-январда жол кыймылынын эрежелерин (ЖКЭ) бузгандыгы үчүн, анын ичинде мас абалында жасалган укук бузуулар үчүн жоопкерчиликти күчөтүүгө багытталган мыйзам долбоорун биринчи окууда жактырды. Ошондой эле айдоочулук укуктан ажыратуу жол-жоболорун тактоо, укук бузууларды каттоо жана транспорт каражаттары менен мопеддерди каттоо маселелерин жөнгө салуу каралууда.

Ички иштер министрлиги эмне сунуштайт?

Кылмыш-жаза кодекси

57-берене (жабырлануучу менен макулдашууга жетишүүдө кылмыш-жаза жоопкерчилигинен бошотуу):
Уюшкан кылмыштуу топтун же кылмыштуу коомчулуктун курамында кылмыш жасаган адамдарга, ошондой эле КР Кылмыш-жаза кодексинин 312-беренесинин 3 жана 5-бөлүктөрүндө каралган кылмыштарга карата мындай бошотуу колдонулбай турганы сунушталууда.

60-берене (кылмыш үчүн жазалардын түрлөрү):
Жазанын негизги жана кошумча түрлөрүнүн тизмесин жана алардын даражасын тактоо сунушталууда. Ошол эле учурда атайын же аскердик наамдардан, дипломатиялык рангдардан, класстык чиндерден жана мамлекеттик сыйлыктардан ажыратуу тууралуу жоболор сакталат жана такталат.

82-берене (пробациялык көзөмөл менен жазадан бошотуу):
Орточо оор же оор кылмыштар үчүн эркинен ажыратуу жазасы дайындалган учурда пробация колдонуу менен жазадан бошотуу мүмкүнчүлүгүн бекитүү, ошондой эле пробация колдонулбаган соттолгондордун категорияларын аныктоо сунушталууда (өзгөчө оор, коррупциялык жана башка кылмыштар).

211-берене (жол кыймылынын коопсуздугун жана транспорт каражаттарын пайдалануу эрежелерин бузуу):
Ден соолукка зыян келтирүүгө же өлүмгө алып келген этиятсыз аракеттер үчүн санкцияларды тактоо, ошондой эле мас абалында (алкоголдук, наркотикалык, психотроптук же башка мас кылуучу заттардын таасири астында) жасалган аракеттер үчүн өзүнчө катуу жаза белгилөө сунушталууда.

312-берене (автотранспорт каражаттарын башкаруудагы коопсуздук эрежелерин бузуу):
Эки же андан көп адамдын өлүмүнө алып келген оор кесепеттер үчүн санкцияларды, ошондой эле мас абалында жасалган аракеттер үчүн жогорулатылган жоопкерчиликти киргизүү сунушталууда. Атап айтканда:
    •    5-бөлүк:
8 жылдан 10 жылга чейин эркинен ажыратуу, 5 жылдан 8 жылга чейин транспорт каражаттарын башкаруу укугунан жана белгилүү кызматтарды ээлөө же ишмердүүлүк жүргүзүү укугунан ажыратуу.
    •    6-бөлүк:
Эгерде 4 же 5-бөлүктөрдө көрсөтүлгөн аракеттер мас абалында жасалса — 10 жылдан 12 жылга чейин эркинен ажыратуу, 10 жылдан 12 жылга чейин айдоочулук укуктан жана кызматтык ишмердүүлүктөн ажыратуу.

211, 312 жана 316-беренелерге эскертүү:
Транспорт каражаттары деп айдоочулук укук берилген бардык транспорт каражаттары түшүнүлөт деп тактоо сунушталууда.

Укук бузуулар жөнүндө кодекс

33-берене (камак):
Административдик камактын эң жогорку мөөнөтүн 20 суткага чейин көбөйтүү жана камак колдонулбаган адамдардын тизмесин тактоо сунушталууда (балдар, кош бойлуулар, 3 жашка чейинки баласы бар аялдар, 16 жашка чейинки баланы жалгыз тарбиялаган адамдар, I жана II топтогу майыптар ж.б.).

36-берене (мүлктү убактылуу алып коюу):
Айдоочулук күбөлүк белгилүү укук бузуулар жасалганда убактылуу алынары, ал эми ыйгарым укуктуу орган убактылуу күбөлүк берүүгө милдеттүү экени сунушталууда.

38-берене (транспорт каражатын башкаруудан четтетүү):
Документтер жок болгон учурда, анын ичинде каттоо күбөлүгү же айдоочулук күбөлүк болбосо, четтетүү тартибин тактоо сунушталууда.

184-берене:
ЖКЭ боюнча кайра экзамен тапшыруу тартибин жана экзаменге чейин айдоочулук укукту убактылуу токтотуу жол-жобосун тактоо сунушталууда.

186–193-беренелер:
Жараксыз документтерди колдонуу, ылдамдыкты ашыруу, мас абалында айдоо жана башка укук бузуулар үчүн жоопкерчилик күчөтүлөт. Айрым учурларда 10–15 суткага чейин камак жана 2 жылга чейин айдоочулук укуктан ажыратуу каралууда.

513–514, 518, 540, 546, 552, 564², 569-беренелер:
Камералар аркылуу катталган укук бузуулар, электрондук протоколдор, айдоочулук күбөлүктү электрондук база жана «Түндүк» мобилдик тиркемеси аркылуу алып коюу жана кайтаруу тартиби такталат.

«Кыргыз Республикасында жол кыймылы жөнүндө» мыйзам

2-берене:
Жол кыймылынын коопсуздугу, айдоочу, жол, жол кыймылынын катышуучусу, жөө жүргүнчү, жол кырсыгы сыяктуу негизги түшүнүктөр такталат. Ошондой эле механикалык транспорт каражаты, мопед жана жеке мобилдүүлүк каражаттары (электросамокат, гироскутер, моноколесо ж.б.) өзүнчө аныкталат.

24-берене:
Мамлекеттик каттоонун максаттары белгиленип, кыймылдаткыч көлөмүнө же ылдамдыгына карабастан бардык механикалык транспорт каражаттары каттоодон өтүүгө тийиш экени сунушталууда.

25-берене:
Айдоочулук укук алуу үчүн жаш курак жана стаж талаптары, анын ичинде мопеддер үчүн «А1» подкатегориясы киргизилет. Каалаган категориянын болушу «А1» категориясын башкарууга укук берери белгиленет. Ошондой эле айып пулдар боюнча карызы бар адамдарга айдоочулук күбөлүк берүүдөн баш тартуу негиздери сунушталууда.