Кыргызстанда геопарктарды түзүү жана иштөө тартибин бекитүүнү сунушташууда

Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги Кыргызстандын аймагында геопарктарды түзүү жана алардын иштеши боюнча тартипти бекитүү тууралуу Министрлер Кабинетинин токтом долбоорун коомдук талкууга чыгарды.

Токтом долбоору «Коом талкуу» сайтына жарыяланды.

Маалымат-негиздемеде айтылгандай, документ «Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө» мыйзамдын нормаларын ишке ашыруу үчүн иштелип чыккан. Ал геопарктарды түзүү, алардын ишмердүүлүгү жана жоюлушу боюнча укуктук жөнгө салууну камсыздоого, ошондой эле геологиялык, тарыхый-маданий жана археологиялык мурастарды сактоого багытталган.

Долбоор геопарктарды түзүүнүн бирдиктүү механизмин киргизүүнү карайт. Бул мыйзамдагы боштуктарды жоюп, геопарктарды түзүү жана алардын ишин уюштурууда мамлекеттик жана жергиликтүү органдардын аракеттеринин так алгоритмин аныктоого мүмкүндүк берет.

Долбоорго ылайык, геопарк жаратылыш жана геологиялык объектилерди коргоо менен катар илимди, билим берүүнү, туризмди жана аймактардын экономикасын өнүктүрүүнү айкалыштырган аймакты башкаруунун комплекстүү модели катары каралат.

Токтом долбоорунда эмнелер каралган

Документ геопарктарды түзүүнүн төмөнкү максаттарын белгилейт:
    •    уникалдуу геологиялык жана жаратылыш аймактарын сактоо;
    •    геотуризмди жана билим берүү долбоорлорун өнүктүрүү;
    •    аймактык экономикалык өнүгүүгө колдоо көрсөтүү;
    •    жаңы жумуш орундарын түзүү жана жергиликтүү бизнести өнүктүрүү;
    •    илимий изилдөөлөрдү жана экологиялык мониторингди жүргүзүү.

Долбоордо геопарктарды түзүүнүн тартиби да аныкталган. Алардын түзүлүшүн мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, илимий жана коомдук уюмдар демилгелей алат. Бул үчүн илимий негиздеме даярдалып, экологиялык экспертизадан өтүп, ыйгарым укуктуу органдын макулдугун алуу талап кылынат.

Геопарктын аймагы кандай бөлүнөт

Геопарктын аймагын төмөнкү бөлүктөргө ажыратуу сунушталууда:
    •    негизги корголуучу зона;
    •    туристтик-рекреациялык зона;
    •    өнүгүүгө чектеш аймак, ал калктуу конуштарды жана башка жерлерди укуктук макамын өзгөртпөстөн камтышы мүмкүн.

Негизги зонада жаратылыш жана геологиялык объектилерге зыян келтире турган иштерге, анын ичинде пайдалуу кендерди казууга, капиталдык курулушка жана аймактын сакталышына коркунуч жараткан башка чарбалык иштерге тыюу салынат.

Геопарктарды башкаруу жана өнүктүрүү

Геопарктарды башкарууну юридикалык жак ишке ашырат. Ал башкаруу пландарын, туризмди өнүктүрүү программаларын, билим берүү долбоорлорун жана экологиялык мониторинг системасын иштеп чыгууга милдеттүү болот.

Мындан тышкары, геопарктарды өнүктүрүүнү координациялап, эл аралык уюмдар, анын ичинде ЮНЕСКО түзүмдөрү менен өз ара аракеттенүүнү камсыздай турган Геопарктар боюнча улуттук комитет түзүү каралган.

Долбоордун авторлору токтом кабыл алынса, геотуризмди өнүктүрүүгө, жаратылыш мурастарын сактоого жана аймактардын инвестициялык жагымдуулугун жогорулатууга шарт түзүлөрүн белгилешет.