Ормуз кысыгынын блокадасы Сингапурга жакын Малака булуңундагы чыңалууну күчөтөт, - Bloomberg

Bloomberg жазгандай, Ормуз кысыгы айланасындагы Иран менен АКШнын блокадасы Азиядагы эң маанилүү стратегиялык жолдордун бири болгон бул аймактын келечеги тууралуу кайрадан тынчсызданууну жаратууда.

Малакка кысыгы Индонезия, Малайзия жана Сингапурдун ортосунда жайгашып, Индия жана Тынч океандарын бириктирет. Анын эң тар жери болгону 2,7 км болуп, Ормуз кысыгынан он эсе тар. Бул жер аркылуу дүйнөлүк сооданын болжол менен 40%ы өтөт, анын ичинде Жакынкы Чыгыштан Кытай, Япония жана Түштүк Корея сыяктуу өлкөлөргө жөнөтүлгөн мунайдын негизги бөлүгү бар.

Бул кысык АКШнын деңиз күчтөрүнүн Жетинчи флоту тарабынан көзөмөлдөнүп келет. Кытай жетекчилери аны көптөн бери согуш учурунда алсыз жер катары көрүп, 2000-жылдардын башында Ху Цзиньтао президент болуп турган учурда «Малакка дилеммасы» түшүнүгү пайда болгон.

Жагдай Кытайдын аскердик мүмкүнчүлүктөрүнүн өсүшү жана АКШ президенти Дональд Трамп жүргүзгөн саясаттын күтүүсүздүгү менен дагы татаалдашууда.

Блокада жарыяланганда Трамп АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнө Иранга төлөм жүргүзгөн кемелерди эл аралык сууларда кармоону тапшырганын билдирген. Учурда айрым кемелер өтө алганы менен, Малакка кысыгы аймагында Ирандын «көлөкө флоту» мунайды башка кемелерге өткөрүп, аны Азия өлкөлөрүнө, негизинен Кытайга жашыруун жеткирүү үчүн колдонуп келген аймак катары белгиленет.

Сингапурдагы Хинрих фондуунун өкүлү Чуин Вэй Яп азырынча түз коркунуч жок экенин айткан менен, деңиздеги тар жолдордун аскерлештирилиши геосаясий тобокелдиктерди күчөтөрүн эскертти.

Акыркы апталарда Ормуз кысыгы жабылгандан кийин Түштүк-Чыгыш Азияда чыңалуу күчөдү. Сингапур Иранга төлөм жүргүзүүгө каршы болсо, Малайзия сүйлөшүүлөрдү колдоп жатат. Индонезиянын президенти Прабово Субианто өлкөсүнүн Малакка кысыгына жакын жайгашуусу анын геосаясий маанисин жогорулатарын белгиледи.

Ал Индонезия аркылуу Чыгыш Азиядагы энергия жана товар агымынын 70%ы өтөрүн айтып, өлкө дүйнөнүн көңүл борборунда экенин баса белгилеген.

Көп өтпөй Индонезия АКШнын аскер учактарына өз аба мейкиндигин колдонууга уруксат берүү сунушун карап жатканын билдирди. Бул өлкөнүн ичинде талкуу жаратты.

Аскер өкүлдөрү мындай кадам Индонезияны көзөмөлдөн тышкаркы аймактык жаңжалдарга тартып кетиши мүмкүн экенин эскертишти. Эксперттер да бул маселе өлкөнүн эгемендүүлүгү жана эл аралык аброю менен түз байланыштуу экенин белгилешет.

Индонезия бийлиги болсо АКШ менен кызматташтыкты кеңейтүү негизги максат экенин, бирок өлкө негизинен туруктуулукту сактоого кызыкдар экенин билдирди.

Ошол эле учурда Малакка кысыгы Азия үчүн негизги транспорттук жана энергетикалык жол бойдон калууда: жыл сайын бул жерден 82 миңге жакын кеме өтөт. Ал Ормуз кысыгына караганда 5 эседен узун болгондуктан, ар кандай үзгүлтүктөргө көбүрөөк дуушар болушу мүмкүн.

Сингапурдун тышкы иштер министри Вивиан Балакришнан кысык аркылуу өтүү эл аралык укук менен кепилденгенин айтып, бул үчүн төлөм талап кылуу кооптуу прецедент жаратарын белгиледи.

Ал эми Малайзия тарап, премьер-министр Анвар Ибрагим Иран менен сүйлөшүү жүргүзүп, кемелердин өтүшүн камсыздаганын эске салды. Анын кызы Нурул Изза Анвар диалогдон баш тартуу чыңалууну күчөтөрүн билдирди.

Ката көрсөңүз кабарлаңыз – ката сөздү (сүйлөмдү) белгилеп, Ctrl+Enter-ди басыңыз. Ошентип, текстти тууралаганга жардам бересиз.

Бөлүшүңүз:
Дагы окуңуз:

Комментарий калтырыңыз

Каттоодон өткөн гана окурман комментарий калтыра алат.
Каттоодон өтүңүз же сайттан авторизация кылыңыз