1-апрелден баштап Орусия күйүүчү майды экспорттоого толук тыюу салышы мүмкүн, - ЖМК
Орусиянын бийлиги 2026-жылдын апрель айынын башынан тарта бензинди өлкөдөн чыгарууга катуу чектөө киргизүүнү карап жатат. Бул тууралуу 27-мартта вице-премьер Александр Новак өткөргөн жыйындан кийин белгилүү болду.
«Ведомости» басылмасынын булактары билдиргендей, жыйында ички рынокту күйүүчү май менен камсыз кылуунун ар кандай жолдору талкууланган. Алардын арасында трейдерлер үчүн да, мунайды кайра иштетүүчү заводдор (МӨЗ) үчүн да экспортту толугу менен тыюу салуу варианты бар.
Эмне үчүн кайра тыюу салуу каралууда
Март айында биржада баалар кыйла өстү:
• бензин 16% кымбаттады;
• дизелдик отун 22% өстү.
Чекене баалар да өсүп, 23-мартка карата 2,78% жогорулап, дээрлик расмий инфляция деңгээлине жетти.
Буга чейин ушундай толук тыюу 2025-жылдын 31-августунан 2026-жылдын 1-февралына чейин колдонулган. Ал алынгандан кийин экспорт кайра жанданып, бирок март айында рыноктогу абал кайра курчуп кетти.
Эксперттер эмне дейт
Толук эмбаргого кайтуу биржадагы баалардын өсүшүн жайлатышы жана май куюучу жайлардагы (АЗС) кымбаттоону басаңдатышы мүмкүн. Бирок адистер баалар кескин төмөндөйт деп күтүшпөйт.
Мамлекеттик Думанын энергетика боюнча комитетинин төрага орун басары Юрий Станкевич мындай чараны «шашылыш жооп берүүчү инструмент» деп атады. Анын айтымында, бул убактылуу чыңалууну азайтат, бирок тармактагы негизги көйгөйлөрдү чечпейт.
Ал эми «Надёжный партнёр» ассоциациясынын өкүлү Дмитрий Гусев терс кесепеттерди эскертти:
• Орусияга дүйнөлүк рынокто ишенимдүү күйүүчү май жеткирүүчү катары болгон ишеним төмөндөйт;
• мунайды кайра иштетүү тармагына инвестиция тартуу кыйынчылыгы күчөйт.
Узак мөөнөттүү туруктуулук үчүн эмне керек?
Эксперттер тыюуларды көп колдонуу туура эмес деген пикирде. Туруктуу рынок үчүн төмөнкү кадамдар маанилүү:
• мунайды кайра иштетүүнүн тереңдигин жогорулатуу;
• МӨЗдөрдү тездетилген модернизациялоо;
• тармак үчүн туруктуу жана алдын ала болжолдоого боло турган салык шарттарын түзүү.
Азырынча бензин экспортун толук тыюу – бул убактылуу чара. Ал баанын кескин секиришин токтотууга жардам берет, бирок системалык көйгөйлөрдү толук чечпейт.
Айдоочулар үчүн бул эмнени билдирет: май куюучу жайларда баа кескин төмөндөшү күмөн, бирок мындай чара жакынкы айларда күйүүчү майдын баасынын өтө катуу өсүп кетишинин алдын алышы мүмкүн.
Ката көрсөңүз кабарлаңыз – ката сөздү (сүйлөмдү) белгилеп, Ctrl+Enter-ди басыңыз. Ошентип, текстти тууралаганга жардам бересиз.

